Παρουσίαση του βιβλίου "Αλεξανδρινές φωνές" της Πέρσας Κουμούτση

Written by
Rate this item
(2 votes)

Η συγγραφέας Πέρσα Κουμούτση και οι εκδόσεις Μεταίχμιο παρουσίασαν στο Public Θεσσαλονίκης το βιβλίο της συγγραφέα «Αλεξανδρινές φωνές στην οδό Λέψιους».

Αρχικά για τη συγγραφέα και το βιβλίο μίλησε ο κ. Μανώλης Μαραγκούλης, διευθυντής του Παραρτήματος στην Αλεξάνδρεια του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού. Σε πρώτο στάδιο αναφέρθηκε στα βιογραφικά στοιχεία της συγγραφέας. Η κ. Πέρσα Κουμούτση μεγαλωμένη στο Κάιρο φοίτησε στην Φιλοσοφική Σχολή του Καϊρου. Ασχολήθηκε με την λογοτεχνική μετάφραση από τα αραβικά και τα αγγλικά και ιδιαίτερα του λογοτέχνη Ναγκίμπ Μαχφούζ. Το 2001 κέρδισε Βραβείο Καβάφη για τις μεταφράσεις. Το 2002 καταπιάστηκε με δικά της μυθοπλαστικά κείμενα όπως «Δυτικά του Νείλου», «Καφέ Κλεμέντε», «Χάρτινες Ζωές», «Στους Δρόμους του Καϊρου», «Αλεξάνδρεια στο δρόμο των ξένων», «Τα χρόνια της νεότητος του, ο ηδονικός του βίος», τα οποία μεταφράστηκαν στα αραβικά. Έπειτα ακολούθησε η Ανθολογία αραβικής ποίησης που αντιμετωπίστηκε με ιδιαίτερη θέρμη και καλές κριτικές στον Τύπο. Ο κ. Μαραγκούλης δήλωσε για την συγγραφέα: «είναι γέννημα θρέμμα του αιγυπτιώτη ελληνισμού και με το έργο της αποτελεί τον σύνδεσμο στη λογοτεχνία δυο χωρών, της Ελλάδας και της Αιγύπτου».

Στη συνέχεια ο κ. Μαραγκούλης έκανε αναφορά σε μια σημείωση του Καβάφη και κατέταξε την Κουμούτση. Η σημείωση αυτή σύμφωνα με τον Μαραγκούλη αποτελεί διαπίστωση, αίτημα και προσδοκία του Καβάφη. Συγκεκριμένα «θα ήταν ευκταίον να γίνονται γνωστοί διά άρθρον ενίοτε η εργασία των Ελλήνων λογοτεχνών της Αιγύπτου στους Αιγυπτίους αραβοφόρους αναδέλφους των. Η εργασία των Αιγυπτιωτών ας σημειωθεί (από αιγυπτιακήν επόψην) είναι καμωμένη το πλείστον από λόγιους όχι περαστικούς από την αίγυπτον, αλλά μεγαλωμένους και αποκατεστημένους εις αυτήν και μερικούς γεννημένους εις αυτήν. Και μέρος της εργασίας των θα έχει κάτι μέσα της από αιγυπτιακόν περιβάλλον. Ας ελπίσομε να αναλάβουν αραβομαθείς Έλληνες της Αιγύπτου να γνωρίσουν στον ελληνικό κόσμον την σύγχρονη αραβικήν λογοτεχνία τουλάχιστον στις κύριες γραμμές της».

Επιπλέον έχουν περάσει πολλά χρόνια φτάνοντας στο 1960 με την παρακμή της ελληνικής παροικίας της Αιγύπτου και το κλείσιμο εκδοτικών οίκων. Έτσι η συνέπεια είναι ο επαναπατρισμός στην Ελλάδα. Από αυτούς που ήρθαν δημιουργείται ένα νέο ρεύμα λογοτεχνών που στην γραφή τους εφαρμόζουν αυτοβιογραφικά στοιχεία και μια δόση νοσταλγίας για κάτι που έχει χαθεί. Αυτή η περίοδος τελειώνει με την τριλογία του Τσίρκα για τις αναφορές στον Καβάφη. Το έργο της κ. Κουμούτση δεν κατατάσσεται σε αυτή την κατηγόρια. Είναι διαπωτισμένο με στοιχεία του Καϊρου και της Αλεξάνδρειας και για τον πυκνό ελληνικό πληθυσμό που ζούσε εκεί. Ακόμη στο βιβλίο της διαφαίνονται οι κοινωνικές διαστρωματώσεις όπως η ελίτ, η μεσαία τάξη, οι μικροαστοί, οι φτωχοί και οι περιθωριακοί που ζούσαν στις παρυφές της πόλης.

Ειδικότερα ο κ. Μαραγκούλης περνάει στην περιγραφή του βιβλίου. Χώρος δράσης που εκτυλίσσονται τα γεγονότα είναι η Αλεξάνδρεια και περιορίζεται στα στενά σοκάκια του Ατταρί και της οδού Λέψιους που διέμενε ο Καβάφης. Ο χρόνος αρχίζει από το 1930 με την διάγνωση της νόσου του μεγάλου ποιητή και τελειώνει με το θάνατο του 1933. Ακόμη το βιβλίο καταπιάνεται με δυο δύσκολα ζητήματα: την Αλεξάνδρεια, που αποτελεί φορτισμένο τόπο στη λογοτεχνία και πλούσιο πεδίο μυθοπλαστικών κειμένων όπως η τριλογία Ακυβέρνητες Πολιτείες του Τσίρκα, το Μιραμάρ, και την σταθερή αναφορά στον Καβάφη, που αποτελεί έμπνευση για πολλά κείμενα. Το βιβλίο χωρίζεται σε 15 κεφάλαια που στο καθένα περιέχει ένα ρητό του ποιητή. Το συγκεκριμένο αποτελεί «δύσκολο στοίχημα», διότι εμπεριέχει ευαισθησία και αναφέρει λίγες στιγμές τον Καβάφη.

Επιπλέον υπάρχει διάχυτη διακειμενικότητα, δηλαδή γίνεται διάλογος με κείμενα που έχουν γράψει άλλοι λογοτέχνες, αλλά περιέχει την σφραγίδα της κ.Κουμούτση. επιπρόσθετα το ερωτικό στοιχείο είναι κυρίαρχο, καθώς ερωτικές επιθυμίες, πόθοι που αγγίζουν όλες τις μορφές έρωτα από άτομα διεθνούς καταγωγής (ελληνικής, αιγυπτιακής, ιταλικής, αρμενικής). Ακόμη ξεπερνάει τα στερεότυπα με ένα συμφιλιωτικό κλίμα μέσα από τις σχέσεις των αφεντών και των υπηρετών.

Ο κ. Μαραγκούλης αναφέρει μια συσχέτιση μιας αναφοράς μέσα στο βιβλίο και μιας εξωκειμενικής. Στο βιβλίο κάνει λόγο για μια Αιγύπτια απελπισμένη που χτυπάει την πόρτα ενός Έλληνα δικηγόρου για να τη βοηθήσει. Η εξωκειμενική μιλάει για τη Ζώχρα που φεύγει από το χωριό της λόγω καταπίεσης από την κοινωνία και καταφθάνει στην Αλεξάνδρεια στη μαντάμ Μαριάννα. Αυτό που θέλει να τονίσει είναι η πολιπολιτισμικότητα.

Στη συνέχεια παίρνει το λόγος ο κ. Γιάννης Γλέζος, ηθοποιός του Κρατικού Θεάτρου, και κάνει κάποιες αναφορές μέσα από το βιβλίο όπως τη διάγνωση αρρώστιας του Καβάφη και τα καφενεία της Αλεξάνδρειας με τους διαφορετικούς πληθυσμούς.

Τέλος η συγγραφέας δηλώνει: «Συνεχίζω να γράφω για την Αίγυπτο για να συνειδητοποιήσει η κριτικογραφία ότι προσπαθώ να συνεχίσω την παράδοση για την οποία μίλησε ο Μανώλης Μαραγκούλης που σταμάτησε το ’60 με τον Τσίρκα. Πρώτη φορά μου λένε ευθαρσώς όπως το είπε ο Μανώλης και τον ευχαριστώ και με τιμά». Ακόμη η όλη σημασία του βιβλίου της βρίσκεται στη φράση της: «Είμαστε εμείς πάνω σε αυτή την ιδέα. Το βιβλίο μιλάει για τον άνθρωπο με οικουμενική έννοια που δεν διαφέρει πουθενά»

Login Form