Example

Tuesday, 18 July 2017 06:01

Παροιμίες (Μέρος 1ο)

Written by
Rate this item
(10 votes)

Η γλώσσα κόκαλα δεν έχει και κόκαλα τσακίζει. Ή γλώσσα που λαθεύει την αλήθεια λέγει. Ή όπου λείπει η καρδιά μιλεί η γλώσσα. Ή γενικά...από την πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλα. Τι είναι όλα αυτά; Θέλει και ερώτημα; παροιμίες, φυσικά. Επόμενη απορία. Τι είναι οι παροιμίες; Παροιμίες, λοιπόν, είναι σύντομα αποφθέγματα που εκφράζουν ισχυρισμούς που αποτελούν το αποτέλεσμα μακράς πείρας πολλών ανθρώπων. Έτσι, πολλές φορές οι παροιμίες προσλαμβάνουν διδακτικό χαρακτήρα.

Διακρίνονται συχνά από πλούσιες εικόνες και φαντασία και κάποιες από αυτές έχουν τη μορφή κάποιου δίστιχου. Μπορεί να προέρχονται από κάποιο λαϊκό μύθο ή από κάποια φράση ενός ιστορικού προσώπου, να σχετίζονται με κάποιο γεγονός ή ακόμα και να αντλούνται από στίχους ενός λαϊκού τραγουδιού. Παρόλο που οι παροιμίες έχουν περάσει στη συνείδηση των ανθρώπων ως λαϊκή σοφία, δεν παύουν να αποτελούν και αυτές ένα είδος λογικής πλάνης.

Ιστορικά έχει αποδειχθεί ότι ισχυρές πεποιθήσεις μεγάλου μέρους των ανθρώπων έχουν αποδειχθεί λάθος εκ των υστέρων. Όπως και να έχει, όμως, οι παροιμίες αποτελούν συσσωρευμένη εμπειρία χιλιάδων ανθρώπων και μπορούν να εμπλουτίσουν τις γνώσεις του καθενός. Ωστόσο, θα πρέπει να περνάνε από προσωπική ανάλυση και περαιτέρω έλεγχο πριν χρησιμοποιηθούν, όπως πρέπει να γίνεται και με οτιδήποτε άλλο βρίσκει αληθοφάνεια στη γνώμη των πολλών.

Υπάρχουν πολλών ειδών παροιμίες που εξυπηρετούν και διαφορετικές σκοπιμότητες. Σε αυτό το άρθρο θα αναφέρουμε κάποιες από αυτές με τη σημασία τους και θα ακολουθήσει ακόμη ένα άρθρο με τις υπόλοιπες. Πάμε να τις δούμε; Πιο αναλυτικά, λοιπόν:

Αγάλι αγάλι γίνεται η αγουρίδα μέλι: Το αγάλι είναι επίρρημα και σημαίνει σιγά, αργά. Προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό επίθετο γαληνός που σημαίνει γαλήνιος, ήσυχος, πράος. Η αγουρίδα είναι υποκοριστικό του άγουρος και σημαίνει αυτό που δεν έχει ακόμα ωριμάσει. Προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό επίθετο ἄωρος (ἀ- στερητικό + ὥρα). Συνεπώς η παροιμία σημαίνει, πως όλα απαιτούν ανάλογο χρόνο για να ολοκληρωθούν, να ωριμάσουν, είτε πρόκειται για έργα ανθρώπων είτε για φαινόμενα της φύσης.

Αγαπά ο Θεός τον κλέφτη, αγαπά και το νοικοκύρη: Η παροιμία αυτή χρησιμοποιείται και έτσι: Ο Θεός αγαπάει τον κλέφτη, μα σαν τον νοικοκύρη , όχι. Χρησιμοποιείται για να δηλώσει πως ο κλέφτης με την πάροδο του χρόνου θα αποκαλυφθεί. Τονίζει πως το κακό θριαμβεύει πρόσκαιρα και πως τελικά το δίκαιο αποκαθίσταται.

Αγέρας και γυναίκα δεν κλειδώνονταιΜε λίγα λόγια η γυναίκα είναι σαν τον αέρα. Δεν είναι δυνατόν να την κρατήσει κανείς με περιοριστικά μέτρα.

Αλλού ο παπάς κι αλλού τα ράσα του: Λέγεται για απρόσεκτους και ακατάστατους ανθρώπους που δε φροντίζουν σωστά τις υποθέσεις τους.

Ανεμομαζώματα, ανεμοσκορπίσματα/ διαβολοσκορπίσματα: Η παροιμία αυτή δηλώνει πως όσα φέρνει τυχαία ο άνεμος, δηλαδή όσα δεν αγωνιζόμαστε για να τα αποκτήσουμε, κάποια στιγμή σκορπίζονται χωρίς να χρησιμεύσουν σε κάτι καλό. Συνεπώς, τα αποκτηθέντα με κακό τρόπο, χάνονται με κακό τρόπο. Ή πιο απλά easy come, easy go.

.

Αν δεν γονάτιζε γκαμήλα, δεν θα την φορτώνανεΚάποιες φορές ο άνθρωπος, αδικείται επειδή δεν προβάλλει αντίσταση στις αξιώσεις και στις επιθυμίες των άλλων.

Αν δώσεις το δάχτυλο σου παίρνουν το χέρι: Χρησιμοποιείται για άπληστους και αγροίκους ανθρώπους που δεν αρκούνται στα λίγα και τις περισσότερες φορές κάνουν κατάχρηση της προσφοράς και της βοήθειας των άλλων.

Άνθρωπος αγράμματος, ξύλο απελέκητο: Η παροιμία αυτή σημαίνει πως ο αγράμματος και αμόρφωτος άνθρωπος είναι ακαλλιέργητος και άξεστος.

Άνοιξε η γη και τον κατάπιε: Λέγεται γι’ αυτούς που χάνονται χωρίς να αφήσουν ίχνη πίσω τους αλλά και για κάποιους που νιώθουν ξαφνικά ντροπή και μετάνοια για κάποια κακή τους πράξη. (π.χ. Ντράπηκα πολύ. Ήθελα να ανοίξει η γη να με καταπιεί.)

Αντί για λαγό έβγαλε αρκούδα: Χρησιμοποιείται όταν αναμένουμε κάτι καλό και εν τέλει “πέφτουμε” σε απροσδόκητη συμφορά.

Όπως ανέφερα προηγουμένως, λοιπόν, θα ακολουθήσει και δεύτερο άρθρο σχετικά με τις παροιμίες. Μείνετε συντονισμένοι!!

Login Form